ผู้นำ “ควร” เรียนรู้อย่างไร

23 June 2026

เรื่องของผู้นำกับการเรียนรู้นั้นเป็นสิ่งที่ไม่สามารถแยกจากกันได้ โดยเฉพาะในปัจจุบัน อย่างไรก็ดี มีคำถามว่าจริงๆ แล้วผู้นำได้มีการเรียนรู้ในสิ่งใหม่ๆ จริงหรือไม่ หรือ เพียงแค่ยืนยันในความเชื่อเดิมที่มีอยู่ การรับความรู้และข้อมูลใหม่ๆ นั้นจะเลือกเฉพาะในสิ่งที่สอดคล้องและยืนยันในความเชื่อและสมมติฐานที่มีอยู่เท่านั้น

คำถามข้างต้นถูกตั้งขึ้นมาในหนังสือ ชื่อ How Leaders Learn เขียนโดย David Novak และ Lari Bishop โดย Novak อดีตผู้บริหารระดับสูงของ Pepsi และอดีตซีอีโอของ Yum! ในหนังสือเล่มนี้ ได้ให้อีกมุมมองหนึ่งในการเรียนรู้ของผู้นำ โดยระบุว่าแนวคิดแบบดั้งเดิมในการเรียนรู้ของผู้นำ ที่เน้นการหาความรู้ผ่านสื่อและช่องทางต่างๆ นั้นไม่เพียงพอ ตัวการสำคัญที่ปิดกั้นการเรียนรู้ที่สำคัญสุดของผู้นำไม่ใช่ไม่มีเวลาหรือไม่มีข้อมูล แต่เป็นทัศนคติของผู้นำเอง โดยธรรมชาติคนจะหาความรู้และข้อมูลใหม่ๆ ที่ยืนยันในความเชื่อและสมมติฐานเดิมที่มีอยู่ มากกว่าเพื่อท้าทายความเชื่อเดิม ทำให้การเรียนรู้ที่ผู้นำจำนวนมากเข้าใจนั้น จริงๆ ไม่ได้เกิดการเรียนรู้ในสิ่งใหม่ หรือ ท้าทายสิ่งเดิมๆ ที่มีอยู่ เพียงแต่ยืนยันในสิ่งที่เข้าใจและเชื่อมั่นเท่านั้น

การเรียนรู้ของผู้นำ ไม่ใช่เพื่อให้ตนเองมีความรู้มากขึ้นเท่านั้น แต่ต้องเป็นการเรียนรู้เพื่อนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงและการปฏิบัติจริง เป้าหมายของการเรียนรู้ไม่ควรจะเป็นการสะสมความรู้ให้ได้มากที่สุด แต่เป็นการนำสิ่งใหม่ๆ ที่ได้เรียนรู้ไปสู่การเปลี่ยนแปลงและปฏิบัติจริง การเรียนรู้ของผู้นำไม่ควรจะเป็นการเรียนรู้เพื่อตนเอง แต่ผู้นำควรจะเรียนรู้เพื่อให้เกิดประโยชน์แก่องค์กรและบุคคลอื่น

หนังสือเล่มดังกล่าวแนะนำแนวทาง 3 ประการสำหรับการเรียนรู้ที่แท้จริงของผู้น ประกอบด้วย

1. Learn From เริ่มจากการเรียนรู้จากประสบการณ์ของตนเองในอดีตและมองหาปัจจัยต่างๆ ที่ทำให้ในอดีต มีความมั่นใจ ความกระวนกระวาย รูปแบบในการตัดสินใจที่ผ่านมา รวมทั้งข้อผิดพลาดหรือจุดบอดที่มี และเรียนรู้จากสิ่งที่เกิดขึ้นในอดีต ขณะที่การเปลี่ยนสภาพแวดล้อมก็นำไปสู่การเรียนรู้ ไม่ว่าจะเป็น การรับงานใหม่ การหมุนเวียนเปลี่ยนงาน การออกนอก Comfort Zone ที่คุ้นเคย สุดท้ายคือเรียนรู้จากคนอื่น โดยเฉพาะจากคนที่รู้ในสิ่งที่เราไม่รู้ และคนที่กล้าที่จะพูดความจริงกับตัวผู้นำ เนื่องจากความเป็นผู้นำ สิ่งที่ขาดคือคนที่กล้าพูดความจริงด้วย ดังนั้นถ้าหาคนประเภทนี้ เปิดโอกาส และเปิดใจ ก็จะทำให้เกิดการเรียนรู้ได้

2. Learn To จะระบุว่าจุดบอดในการเรียนรู้ของผู้นำ จะมาจากทัศนคติของผู้นำที่มีความเชื่อมั่น ยึดมั่น อคติ ไม่อดทน รวมทั้งการเป็นผู้ฟังที่ไม่ดี เมื่อผู้นำเข้าสู่กระบวนการเรียนรู้ ผู้นำจะไม่ฟังอย่างแท้จริง แต่จะเตรียมคำตอบที่จะโต้แย้ง ปกป้องความเชื่อและสมมติฐานเดิมที่ตนเองมีอยู่ ดังนั้นผู้นำจะต้องขจัดอคติและพัฒนาตนเองให้เป็นผู้ฟังที่ดี เพื่อที่จะได้เรียนรู้อย่างแท้จริง นอกจากนี้ การตั้งคำถามที่ดีก็นำไปสู่การเรียนรู้ที่ดีเช่นกัน คำถามที่ดีไม่ควรจะเป็นคำถามที่ยืนยันความเชื่อที่มีอยู่ แต่เป็นคำถามที่ท้าทายตนเองและนำไปสู่การเรียนรู้ใหม่ๆ

3. Learn By เป็นการแปลงการเรียนรู้ไปสู่การปฏิบัติ การเตรียมตัวในทุกๆ เรื่องก็นำไปสู่การเรียนรู้ การเตรียมตัวสำหรับการนำเสนอหรือก่อนเจอลูกค้า ล้วนทำให้ผู้นำได้เกิดการเรียนรู้และนำไปสู่การปฏิบัติจริง การเตรียมพร้อมเป็นการฝึกฝนกระบวนการคิดในสถานการณ์ที่จะเกิดขึ้นจริงๆ และสุดท้ายคือการเรียนรู้ผ่านการสอน เพราะผู้ที่จะสอนผู้อื่นได้ จะต้องมีความเข้าใจเองอย่างถ่องแท้เสียก่อน ผู้นำที่มีความรู้แต่เก็บไว้กับตนอาจจะทำให้ตนเองดูว่าสำคัญ แต่ผู้นำที่พร้อมจะสอนและกระจายความรู้ดังกล่าวไปทั่วทั้งองค์กร จะทำให้ทั้งองค์กรเข้มแข็งขึ้น

ดังนั้นลองปรับทัศนคติและพฤติกรรมในการเรียนรู้ใหม่นะครับ เพื่อให้เกิดการเรียนรู้จริงๆ ไม่ใช่แค่ยืนยันสิ่งที่เชื่อ