11 January 2022

องค์กรส่วนใหญ่จะถือเอาปีใหม่เป็นจุดตั้งต้นสำหรับกลยุทธ์หรือแผนใหม่ๆ แต่เนื่องจากกลยุทธ์จำนวนไม่น้อยจะมีการจัดทำกันตั้งแต่ไตรมาส 3 ของปี 2021

แต่จะเห็นได้ว่าภายในเวลาเพียงไม่กี่สัปดาห์หรือแค่เดือนเดียว สถานการณ์ทางธุรกิจได้มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ทำให้เมื่อเริ่มต้นปีใหม่และเริ่มต้นกลยุทธ์ใหม่ 
    ผู้บริหารควรจะตั้งคำถามเกี่ยวกับกลยุทธ์เพื่อให้มั่นใจว่ากลยุทธ์ยังทันสมัยอยู่และครอบคลุมต่อทั้งโอกาสและความเสี่ยงต่างๆ โดยมีคำถามที่สำคัญ 5 ข้อที่ควรจะใช้ในตอนต้นปี 2022 นี้

1. กลยุทธ์ได้เตรียมพร้อมสำหรับความไม่แน่นอนจากสถานการณ์โควิดหรือไม่? 
    เมื่อตอนจัดทำแผนสำหรับปี 2022 หลายๆ องค์กรก็ได้มองสมมติฐานของโควิด (ในขณะนั้น) ว่าได้ผ่านพ้นจุดวิกฤติที่สุดไปแล้ว และมองว่าปี 2022 เป็นต้นไปจะเป็นปีที่เริ่มฟื้นตัวจากโควิด แต่เมื่อเปิดปีใหม่มาไม่กี่วัน การแพร่ระบาดของสายพันธุ์โอมิครอนก็อาจจะทำให้กลยุทธ์ที่วางไว้ภายใต้สมมติฐานเมื่อปีที่แล้วเปลี่ยนไป 
    ความไม่แน่นอนของสถานการณ์โควิด ทั้งในปัจจุบันและอนาคต ทำให้ยากที่จะกำหนดกลยุทธ์ที่จำเพาะเจาะจงเพื่อรองรับต่อความไม่แน่นอนที่จะเกิดขึ้นได้ ดังนั้นผู้บริหารควรจะตั้งคำถามต่อกลยุทธ์ขององค์กรว่า ได้เตรียมพร้อมที่จะรองรับความไม่แน่นอนต่างๆ (ทั้งในด้านบวกและลบ) จากสถานการณ์โควิดหรือไม่?
    2. กลยุทธ์ได้ตอบคำถามและแสวงหาโอกาสจากแนวโน้มหรือ ESG หรือไม่? 
    อีกหนึ่งกระแสที่มาแรงตั้งแต่ปลายปีที่แล้วต่อเนื่องมาสู่ปี 2022 คือเรื่องของ ESG ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อองค์กรทั้งในเชิงของการกำกับดูแลให้มีการดำเนินการตามแนวทาง ESG และ การแสวงหาโอกาสทางธุรกิจใหม่ๆ จาก ESG ซึ่งที่พบเห็นเยอะคือการต่อยอดในเรื่องของธุรกิจและผลิตภัณฑ์ที่ช่วยลดโลกร้อน ดังนั้นผู้บริหารต้องตั้งคำถามต่อกลยุทธ์ว่า ในกลยุทธ์สำหรับปี 2022 ได้มีส่วนในการตอบสนองและเกาะกุมโอกาสที่จะเกิดขึ้นจากกระแสในเรื่องของ ESG เพียงใด?

3. กลยุทธ์ได้ตอบสนองต่อโอกาสและความเสี่ยงเนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีไว้หรือยัง? 
    การเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีส่งผลกระทบต่อทุกๆ องค์กร แต่อาจจะแตกต่างกันไปในระดับและความรุนแรง หลายแห่งต้องเปลี่ยนนิยามตนเองเป็นบริษัทเทคโนโลยี หรือ บางแห่งต้องเตรียมพร้อมรับมือกับ Metaverse ขณะที่บางแห่งจะมุ่งเน้นในเรื่องของความปลอดภัยทางไซเบอร์ หรือ บางแห่งมุ่งเน้นการใช้ประโยชน์จากข้อมูล ฯลฯ 
    ไม่ว่าองค์กรจะอยู่ในอุตสาหกรรมใด ล้วนแล้วแต่ได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงทางด้านเทคโนโลยีทั้งสิ้น ดังนั้นผู้บริหารต้องอย่าลืมถามว่ากลยุทธ์ขององค์กรนั้นได้ตอบสนองและแสวงหาโอกาสใหม่ที่เกิดขึ้นจากการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีหรือยัง?
    4. กลยุทธ์ได้วางแผนรองรับ Worst Case Scenario ต่างๆ ที่อาจจะเกิดขึ้นในปี 2022 ไว้หรือยัง? 
    เนื่องจากสถานการณ์ทางธุรกิจในปี 2022 เต็มไปด้วยความเสี่ยงในด้านต่างๆ อย่างมาก ทั้งจากโควิด ภัยคุกคามทางไซเบอร์ โลกร้อน การเมืองระหว่างประเทศ การเมืองภายในประเทศ การขาดแคลนและการขึ้นราคาของวัตถุดิบสำคัญๆ ฯลฯ

สุดท้ายแล้วสถานการณ์เหล่านี้อาจจะออกมาดีหรือเลวร้ายกว่าที่คาดไว้ก็ได้ เพื่อให้องค์กรได้คิดและเตรียมการไว้สำหรับกรณีที่เลวร้ายสุด ผู้บริหารควรตั้งคำถามว่ากลยุทธ์ขององค์กรนั้นได้เตรียมพร้อมต่อกรณีของการเกิด Worst Case Scenario หรือยัง? 
    5. กลยุทธ์ได้ระบุถึงทางเลือกในการเติบโตไว้อย่างชัดเจนหรือไม่? 
    4 คำถามแรกมุ่งเน้นในการตอบสนองต่อความเสี่ยงที่จะเกิดขึ้น แต่ขณะเดียวกัน กลยุทธ์ก็จะต้องให้ความสำคัญกับเรื่องของการเติบโตด้วย ผู้บริหารควรถามว่าในกลยุทธ์ขององค์กรท่านได้พิจารณาเรื่องแนวทางการเติบโตขององค์กรไว้หรือยัง? ทั้งการหาโอกาสในการควบรวมกิจการ หรือการเติบโตในธุรกิจใหม่ หรือการออกผลิตภัณฑ์บริการใหม่ๆ หรือการเข้าสู่ตลาดใหม่ เป็นต้น
    คำถามต่างๆ ข้างต้นนี้ ไม่ได้สมบูรณ์แบบและสามารถปรับเปลี่ยนได้ตามสถานการณ์ แต่ก็มีประโยชน์ในการกระตุ้นให้ผู้บริหารได้ทบทวนกลยุทธ์ของบริษัท และทำให้ผู้บริหารได้ตั้งคำถามที่จะทบทวนกลยุทธ์อยู่ตลอดเวลา ต้องอย่าลืมว่าการคิดกลยุทธ์ที่ดีคือการตั้งคำถามที่ดีด้วยเช่นเดียวกัน.