20 December 2008

ผมเริ่มเขียนคอลัมภ์ประจำในหนังสือพิมพ์ผู้จัดการรายสัปดาห์มาตั้งแต่ปลายปี 2544 ซึ่งมาถึงตอนนี้ก็นับได้เจ็ดปีพอดีครับ และธรรมเนียมปฏิบัติประการหนึ่งที่ผมทำทุกปีเมื่อถึงปลายปีก็คือนำเสนอสุดยอดหนังสือทางด้านการจัดการในรอบปีที่ผ่านมา ซึ่งในปีนี้เมื่อเวลาและวาระมาถึงก็ขอนำเสนอของปี 2551 นะครับ โดยผมขอรวบรวมจากการจัดอันดับของผู้รู้ในต่างประเทศของวารสาร Strategy + Business และทาง Amazon นะครับ รวมทั้งจากความคิดเห็นส่วนตัวของผมเองด้วยนะครับ

            เรามาดูทางฝั่งวารสาร Strategy + Business ก่อนนะครับ โดยวารสารดังกล่าวได้มีการสอบถามความคิดเห็นของบรรดานักวิชาการ ผู้บริหารองค์กรต่างๆ ซึ่งผมเองก็ใช้ข้อมูลจากวารสารนี้เป็นแหล่งอ้างอิงมาทุกๆ ปี ในปีนี้ทางวารสารเขาได้แบ่งหมวดหมู่ของสุดยอดหนังสือทางด้านการจัดการในปี 2551 นี้เป็นสิบด้าน ซึ่งในแต่ละปีนั้นก็อาจจะแตกต่างกันออกไป ขึ้นอยู่กับตลาดหนังสือในแต่ละปี โดยทั้งสิบด้านในปีนี้ประกอบด้วย กลยุทธ์ อัตชีวประวัติ การตลาด การชักจูงใจ นวัตกรรม โลกานุวัตร ทุนมนุษย์  ทุนนิยมและชุมชน การจัดการ และอื่นๆ ซึ่งผมขอพาท่านผู้อ่านมาดูสุดยอดหนังสือของเขาเฉพาะบางหมวดนะครับ (เลือกจากที่ผมสนใจ)

            ในกลุ่มทางด้านกลยุทธ์นั้น มีอยู่เล่มหนึ่งที่ไม่เคยเห็นในเมืองไทยชื่อ The Red Queen Among Orgnaizations เขียนโดย William P. Barnett จากมหาวิทยาลัย Standford  ซึ่งเป็นหนังสือที่อ้างอิงถึงการแข่งขันที่เรียกว่า Red Queen Competition โดยทางผู้เขียนระบุไว้ว่าการแข่งขันที่เป็น Red Queen นั้น เป็นการที่องค์กรเกิดการเรียนรู้เนื่องจากการแข่งขัน ทำให้องค์กรมีความแข็งแกร่งมากขึ้น และก็เป็นตัวกระตุ้นให้เกิดการเรียนรู้ของคู่แข่งขัน ทำให้ความสามารถขององค์กรแต่ละองค์กรขึ้นอยู่กับความสามารถของคู่แข่งขัน ไม่ได้เป็นอิสระโดดๆ เหมือนที่เราเข้าใจ

            ดังนั้นภาวะการแข่งขันกลับเป็นสิ่งที่ดี โดยเป็นปัจจัยที่ทำให้องค์กรมีความเข้มแข็งเพิ่มขึ้น ยิ่งเป็นองค์กรที่เผชิญกับการแข่งขันมาเยอะ จะยิ่งเป็นองค์กรที่มีความเข้มแข็งมากขึ้น โดยแก่นสำคัญของความเข้มแข็งนั้นมาจากภาวะการแข่งขันระหว่างองค์กรต่างๆ โดยการแข่งขัน จะทำให้องค์กรได้เรียนรู้เกี่ยวกับคู่แข่ง เกี่ยวกับบริบทต่างๆ และเมื่อองค์กรเข้มแข็งขึ้น คู่แข่งก็จะเกิดการเรียนรู้และเพิ่มความเข้มแข็งให้ตนเอง ดังนั้นองค์กรใดอยากจะประสบความสำเร็จ คงต้องวิ่งและพัฒนาตนเองให้เร็วกว่าคู่แข่งขัน

            หนังสือ Red Queen Competition ได้รับการยกย่องให้เป็นสุดยอดหนังสือทางด้านกลยุทธ์ในปีนี้ นอกจากนี้ยังมีหนังสืออีกสองเล่มที่ได้รับการยกย่องในด้านกลยุทธ์ ยังมี Sony vs. Samsung ที่เขียนโดย Sea-Jin Chang ซึ่งเพียงแค่ดูจากชื่อหนังสือก็คงพอจะทราบแล้วนะครับว่าเป็นหนังสือเกี่ยวกับเรื่องอะไร และหนังสือเล่มนี้ทั้งภาคอังกฤษและไทยก็มีขายในเมืองไทยครับ ส่วนอีกเล่มหนึ่งคือ Redefining Global Strategy เขียนโดย Pankaj Ghemawat โดยในหนังสือเล่มนี้ให้ความสำคัญต่อความแตกต่างของแต่ละประเทศ ว่าเป็นโอกาสต่อกลยุทธ์การเติบโตระหว่างประเทศ

            สำหรับในด้านการจัดการนั้นก็มีหนังสือที่ได้รับการจัดอันดับสุดยอดอยู่สี่เล่มด้วยกันครับ เล่มแรกคือ Big Brown: The Untold Story of UPS เขียนโดย Greg Niemann ซึ่งชื่อเรื่องก็พอจะบอกได้แล้วนะครับว่าเป็นประวัติความสำเร็จของบริษัทรับส่งสินค้าระดับโลกอย่าง UPS โดยเน้นที่ประวัติ บุคลิก และแนวทางการทำงานของ Jim Casey ซึ่งเป็นผู้ก่อตั้ง UPS และในหนังสือเล่มดังกล่าวก็ได้กล่าวถึงกลยุทธ์และความสำเร็จในปัจจุบันของ UPS หนังสือเล่มที่สองในหมวดนี้ชื่อ The Turnaround Kid เขียนโดย Steve Miller ซึ่งเป็นหนังสือที่ Steve Miller เล่าถึงตนเอง ที่มีประสบการณ์เข้าไปช่วยองค์กรต่างๆ ในการพลิกฟื้นกิจการ โดย Miller เริ่มทำงานที่ Ford จากนั้นก็ เข้าไปช่วย Lee Iacocca พลิกฟื้น Chrysler จากสภาวะเกือบล้มละลาย แล้วไปทำหน้าที่พลิกฟื้นกิจการของบริษัทต่างๆ ในอเมริกาอีกหลายแห่งครับ ถึงแม้ว่าหนังสือเล่มนี้จะออกมาในช่วงต้นๆ และกลางปีนี้ แต่ดูเหมือนว่าหนังสือเล่มนี้จะกลายเป็นของฝากที่เหมาะสมสำหรับผู้บริหารบริษัทต่างๆ ในอเมริกานะครับ โดยเฉพาะบริษัทรถยนตร์ต่างๆ ที่ต้องเรียนรู้แนวทางและวิธีการของ Miller ในการพลิกฟื้นกิจการของตนเอง

            หนังสือเล่มที่สามในหมวดการจัดการชื่อ Doing What Matters เขียนโดย James M. Kilts อดีตผู้บริหารสูงสุดของ Gillette ซึ่งอดีตซีอีโอท่านนี้ได้เข้าไปช่วยพลิกฟื้นกิจการของ Gillette ในช่วงปี 2001 – 2005 โดย Kilts เป็นผู้บริหารจากภายนอกบริษัทที่ได้ขึ้นมาเป็น CEO ของบริษัท ยักษ์ใหญ่แห่งนี้ และขณะที่ขึ้นเป็น CEO นั้น บริษัทก็ประสบกับปัญหาการดำเนินงาน โดยไม่สามารถบรรลุเป้าหมายการดำเนินงานมา 15 ไตรมาสติดต่อกัน ซึ่ง Kilts ก็สามารถพลิกฟื้นบริษัท ได้และยังสามารถขายบริษัทให้กับยักษ์ใหญ่อย่าง P&G ด้วยราคาที่ดีอีกด้วย หนังสือเล่มนี้อ่านแล้วก็เหมือนกับอ่านกรณีศึกษาทางธุรกิจที่น่าสนใจครับ

            เล่มสุดท้ายในหมวดทางด้านการจัดการชื่อ Family Wars เขียนโดย Grant Gordon และ Nigel Nicholson ซึ่งเป็นเรื่องเล่าของความขัดแย้งของธุรกิจครอบครัวต่างๆ 24 ครอบครัว ทั้งในยุโรป อเมริกาเหนือ และเอเซีย หนังสือเล่มนี้ให้มุมมองอีกมุมมองหนึ่งสำหรับธุรกิจครอบครัว ซึ่งในอดีตมักจะนำเสนอในด้านบวกให้สังคมเห็น แต่หนังสือเล่มนี้ได้ให้มุมมองอีกด้านหนึ่ง ของความเสี่ยงในธุรกิจครอบครัว ซึ่งก็น่าสนใจสำหรับบรรดาธุรกิจครอบครัวต่างๆ ในเมืองไทย

            สัปดาห์นี้คงจะนำเสนอได้ในสองหมวดหลักๆ นะครับ ถ้าท่านผู้อ่านสนใจก็อาจจะลองหาอ่านเพิ่มเติมได้ แล้วสัปดาห์หน้าผมจะนำรายชื่อหนังสือสุดยอดทางด้านการบริหารในปี 2551 ในมุมมองอื่นๆ มานำเสนอต่อนะครับ