8 มีนาคม 2008

เนื้อหาในสัปดาห์นี้เรามาต่อเรื่องของการปกป้องน่านน้ำสีครามที่ได้เริ่มไว้ในสัปดาห์ที่แล้วนะครับ เนื่องจากในช่วงหลังจะเริ่มมีคำถามเกี่ยวกับ Blue Ocean Strategy มากขึ้น โดยเฉพาะประเด็นที่ว่าถ้าองค์กรสามารถสร้างสรรค์ทะเลหรือน่านน้ำสีครามได้ใหม่แล้ว จะมีแนวทางหรือวิธีการอย่างไร ในการปกป้องไม่ให้คู่แข่งเข้ามาลอกเลียนแบบ แล้วสุดท้ายน่านน้ำสีครามที่ท่านสร้างขึ้นมา จะกลายเป็นสีแดงฉาน ซึ่งในสัปดาห์ที่แล้วผมก็ได้นำเสนอไว้ในสองกรณีถึงการปกป้องน่านน้ำสีครามที่ท่านอุตส่าห์สร้างขึ้นมาครับ แต่ก็ต้องเรียนนะครับว่าสำหรับตลาดที่มีการแข่งขันแบบเสรีนั้น การจะปกป้องไม่ให้คู่แข่งขันเข้ามาได้นั้น ไม่ใช่เรื่องง่ายครับ นอกจากคู่แข่งขันตัดสินใจที่จะไม่เข้ามาเอง หรือ อาจจะชะลอให้คู่แข่งขันเข้ามาช้า แล้วทำให้ท่านเกิดภาวะ Temporary Monopoly ได้ชั่วระยะเวลาหนึ่ง

            เมื่อสัปดาห์ที่แล้วผมได้นำเสนอไว้สองประเด็นในการปกป้องน่านน้ำสีครามครับ ประเด็นแรก คือถ้าทะเลหรือน่านน้ำใหม่ที่ท่านสร้างขึ้นมาขัดกับหลักของการทำธุรกิจแบบดั้งเดิม ก็อาจจะทำให้คู่แข่งขันยังไม่กล้า หรือ ยังไม่คิดจะเข้ามาครับ ประเด็นที่สองคือเรื่องของความขัดแย้งกับภาพลักษณ์ครับ ว่าถ้าคู่แข่งเข้ามาแล้ว จะทำให้ภาพลักษณ์ของคู่แข่งต้องได้รับผลกระทบ

            สำหรับประเด็นที่สามนั้น เราสามารถปกป้องน่านน้ำสีครามไว้ได้ เนื่องจากตลาดหรืออุตสาหกรรมที่เราสร้างขึ้นมาใหม่นั้นมีขนาดที่เล็กเกินไป ทำให้คู่แข่งขันตัดสินใจที่จะเข้ามาร่วมแข่งขันในน่านน้ำใหม่ที่ท่านสร้างขึ้นมา แล้วก็กลายเป็นโชคดีของท่านไปที่ขนาดของตลาดที่เล็ก ไม่สามารถรองรับคู่แข่งหลายๆ รายได้ ทำให้ท่านเกิดภาวะ Monopoly ขึ้นในตลาดหรืออุตสาหกรรมดังกล่าว โดยไม่ตั้งใจ ประเด็นที่สี่นั้นท่านก็เกิดภาวะ Monopoly เหมือนกันครับ แต่ไม่ใช่เนื่องจากขนาดของตลาด แต่เป็นเนื่องจากการที่พร้อมๆ กับที่ท่านสร้างน่านน้ำสีครามขึ้นมานั้น ท่านได้จดทะเบียนลิขสิทธิ์ หรือ สิทธิบัตร ทำให้คู่แข่งขัน ไม่สามารถเข้ามาได้เนื่องจากข้อจำกัดดังกล่าวครับ

            ข้อจำกัดประการที่ห้านั้น เกิดขึ้นเนื่องจากการที่ท่านเป็นรายแรกที่เข้าสู่น่านน้ำสีคราม ทำให้ท่านเกิดการได้เปรียบเนื่องจากขนาดหรือการได้เปรียบเนื่องจากการเป็นรายแรก และความได้เปรียบนั้นทำให้ต้นทุนในการดำเนินธุรกิจของท่านต่ำ และกลายเป็นข้อจำกัดที่ทำให้คู่แข่งขันใหม่ๆ ไม่กล้าเข้าสู่อุตสาหกรรม เนื่องจากการที่ไม่สามารถสู้กับท่านในต้นทุนที่ต่ำกว่าได้ ประการที่หก เป็นเรื่องของเครือข่ายภายนอกครับ โดยท่านอาจจะมีเครือข่ายที่เป็นพันธมิตรธุรกิจ ที่คู่แข่งขันรายอื่นไม่มีหรือไม่สามารถเข้าถึงได้ ทำให้คู่แข่งไม่สามารถเข้ามาแข่งขันในน่านน้ำสีครามได้

            ประการที่เจ็ดจะเป็นเรื่องของการเข้าสู่อุตสาหกรรมใหม่นั้น ทำให้คู่แข่งต้องปรับเปลี่ยนวิธีการในการดำเนินงาน การแข่งขัน หรือแม้กระทั่งรูปแบบของธุรกิจ ทำให้เกิดความลังเลและแรงต่อต้านที่จะเข้าสู่อุตสาหกรรมใหม่ และประการสุดท้ายก็เป็นเรื่องของความภักดีของลูกค้าต่อองค์กรที่เข้ามาเป็นรายแรกของอุตสาหกรรมครับ

            ท่านผู้อ่านจะสังเกตนะครับว่าข้อจำกัดในการเข้าสู่ตลาดทั้งแปดประการนั้น ไม่จำเป็นต้องใช้สำหรับน่านน้ำสีครามหรือ Blue Ocean เท่านั้นครับ อุตสาหกรรมหรือธุรกิจธรรมดาๆ ที่แข่งขันอยู่ในทะเลสีแดงหรือ Red Ocean ก็สามารถนำหลักการทั้งแปดประการมาปรับใช้ได้ครับ ในขณะเดียวกันหลักการทั้งแปดประการนั้นหลายเรื่องอาจจะเป็นสิ่งที่ปราถนาได้ แต่แสวงหาไม่ได้ นั้นคืออยากจะให้เกิดข้อจำกัดในการเข้ามาของคู่แข่งขันใหม่ แต่ไม่รู้หรือไม่สามารถทำให้เกิดขึ้นมาได้ อาจจะกล่าวด้วยซ้ำไปว่าบางครั้งอาจจะต้องเกิดจากโชคช่วยด้วยหรือเปล่า?

            สัปดาห์นี้ขอจบเรื่องของแนวทางในการปกป้อง Blue Ocean ไปก่อนนะครับ เอาไว้วันหลังจะนำประเด็นรายละเอียดอื่นๆ ที่น่าสนใจเกี่ยวกับ Blue Ocean มานำเสนออีกครับ