18 May 2003

ถ้าจะถามว่าใครคือผู้บริหารองค์กรธุรกิจที่ประสบความสำเร็จมากที่สุดในรอบสิบปี ผมเชื่อว่ากว่าร้อยละ 80 ของท่านผู้อ่านคงจะนึกถึง Jack Welch อดีตผู้บริหารสูงสุดของ General Electric (GE) ที่ได้รับการยกย่องจากทั่วโลก อีกทั้งมีหนังสือเกี่ยวกับ Welch และหลักการบริหารของเขาออกมามากมาย คงไม่มีใครเถียงถึงความสามารถในการบริหารของ Welch แต่คงมีคำถามต่อมาถึงอนาคตของ GE ภายหลังจากที่ Welch เกษียณ เนื่องจาก Welch เกษียณมาแล้วปีครึ่ง ก็เริ่มมีคำถามกันมาบ้างแล้วว่าสถานการณ์ของ GE เป็นอย่างไรบ้าง ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร (CEO) คนใหม่ของ GE ทำงานเป็นอย่างไรบ้าง? CEO คนปัจจุบันของ GE หรือ Jeffrey Immelt ซึ่งกว่าจะได้รับตำแหน่งสูงสุดของ GE ก็ต้องผ่านการคัดเลือกมาอย่างเข้มข้นและได้รับการฝึกฝนมาอย่างดีก่อนที่จะมารับตำแหน่งผู้บริหารสูงสุดของ GE จริงๆ แล้วการสืบทอดตำแหน่งจากผู้บริหารที่ประสบความสำเร็จนั้นเป็นสิ่งที่ท้าทายทั้งผู้บริหารใหม่และผู้บริหารเก่าไม่น้อย ผมจำได้ว่าเคยอ่านเจอในที่หนึ่งว่ามาตรวัดความสามารถที่แท้จริงของผู้บริหารไม่ได้อยู่ที่ความสามารถในการบริหารในปัจจุบัน แต่อยู่ที่ความสามารถในการเลือกผู้สืบทอดตำแหน่งจากตนเองให้ได้ดีและสามารถประสบความสำเร็จได้เท่ากับหรือดีกว่าตนเอง

สิ่งหนึ่งที่จะเป็นตัววัดความสามารถของ Immelt คือผลประกอบการของ GE ภายหลังจากที่เขาได้ขึ้นมาดำรงตำแหน่งผู้บริหารสูงสุด ถ้าพิจารณาจากราคาหุ้นของ GE แล้วดูเหมือนว่าโชคไม่ได้เข้าข้าง Immelt เท่าใด เนื่องจากนับตั้งแต่ Welch พ้นจากตำแหน่ง ราคาหุ้นของ GE ก็ต่ำลงเรื่อยๆ แต่ก็ต้องถือว่าโชคดีอยู่อย่างที่นักวิเคราะห์และนักลงทุนไม่ได้โทษว่าความตกต่ำของราคาหุ้น GE เกิดขึ้นเนื่องจากฝีมือของ Immelt เนื่องจาก Immelt เข้ามาในจังหวะที่ไม่ดีหรือในช่วงที่วงจรธุรกิจของ GE กำลังอยู่ในช่วงขาลง หลังจากที่วงจรธุรกิจอยู่ในช่วงขาขึ้นมาตลอดในช่วงที่ Welch เป็นผู้บริหารสูงสุด นอกจากนี้ยังต้องเห็นใจ Immelt อีกด้วยว่าในช่วงปีครึ่งที่เขามารับตำแหน่งนั้น Immelt จะต้องเผชิญกับสถานการณ์ต่างๆ ที่ไม่เป็นใจกับเขาอย่างมาก ไม่ว่าจะเป็นผลจากเหตุวินาศกรรมที่เกิดขึ้นทั่วโลก สงครามในตะวันออกกลาง หรือแม้กระทั่งความไว้เนื้อเชื่อใจต่อผู้บริหารและองค์กรที่ลดน้อยลง หลังจากเกิดวิกฤตการณ์ Enron ผลจากวิกฤตการณ์ต่างๆ เหล่านี้ทำให้ Immelt ถึงขั้นต้องเขียนไว้ในหนังสือรายงานประจำปีของ GE เมื่อปีที่แล้วเลยว่า “ปีที่ผ่านมาไม่ใช่ปีที่ดีสำหรับ CEO มือใหม่”

อย่างไรก็ดีถึงแม้สถานการณ์ต่างๆ จะไม่เป็นใจต่อ Immelt แต่คนที่ติดตามการดำเนินงานของ GE ทุกคนก็ยอมรับในฝีมือและความสามารถของ Immelt ว่าสามารถพา GEผ่านวิกฤตมาได้อย่างดี นอกเหนือจากความท้าทายที่ Immelt จะต้องเผชิญจากปัจจัยต่างๆ ภายนอก GE แล้ว Immelt ยังต้องเผชิญความท้าทายจากการเป็นผู้สืบทอดต่อจาก Jack Welch          ซึ่งความท้าทายดังกล่าวมาจากทั้งการที่ต้องเป็นผู้สืบต่อจากผู้บริหารอันดับหนึ่งของโลก และจากการที่คอยมาดูแลและจัดระเบียบองค์กรให้เรียบร้อยหลังการออกไปของ Jack Welch

สิ่งหนึ่งที่ทุกคนรวมทั้ง Immelt ยอมรับเหมือนกันก็คือ Immelt ไม่ใช่ Welchบุคลิกภาพของ Jack Welch นั้นค่อนข้างมีความโดดเด่นและเต็มไปด้วยพลังงาน ในขณะที่ Immelt เองไม่ใช่ บุคลิกการบริหารของ Immelt นั้นจะนิ่งกว่า สุขุมรอบคอบ รวมทั้งถ่อมตัวกว่า Welch ซึ่งคิดไปคิดมาแล้วอาจจะเป็นลักษณะบุคลิกการบริหารที่เหมาะกับสภาวะแวดล้อมการดำเนินงานในปัจจุบัน บุคลิกของ Welch อาจจะเหมาะในช่วงที่ GE ต้องมีการขยายตัวอย่างต่อเนื่อง แต่พอมาถึงยุคที่ต้องปรับตัวและปรับปรุงตัวเองให้ชัดเจน เรียบร้อยขึ้น รวมทั้งการสร้างความน่าเชื่อถือ (Corporate Trust) ให้กับสังคม บุคลิกภาพเช่นดั่ง Immelt อาจจะมีความเหมาะสมมากกว่า

ในช่วงหลังดูเหมือนว่าการบริหารของ Immelt จะได้รับความเชื่อถือและชื่นชมจากนักลงทุนเพิ่มมากขึ้น ราคาหุ้นของ GE เองก็ได้เริ่มที่จะมีการดีดกลับจากภาวะตกต่ำเมื่อตอนต้นปีโดยล่าสุดเพิ่มขึ้นถึงกว่าร้อยละ 30 สาเหตุที่ Immelt เริ่มได้รับความเชื่อถือจากผู้ที่ติดตาม GEมากขึ้นก็เนื่องจาก Immelt เองได้ทำในหลายสิ่งหลายอย่างที่ถูกต้องกับสถานการณ์ เช่น ทำให้หน่วยงานบางหน่วยงานของ GE ที่ประสบปัญหาเริ่มมีความมั่นคงและทิศทางที่ชัดเจนมากขึ้น

ในขณะที่ Welch มีชื่อเสียงในด้านของวิสัยทัศน์ที่กว้างไกลและบุคลิกภาพที่โดดเด่นImmelt กลับไม่ได้พยายามลอกเลียนสิ่งที่ Welch มีความโดดเด่น แต่มุ่งเน้นในปัจจัยพื้นฐานง่ายๆ ของธุรกิจไม่ว่าจะเป็นความพยายามที่จะเป็นผู้นำด้านเทคโนโลยี การให้บริการลูกค้า และการเน้นที่ธุรกิจที่ทำเงิน ในขณะเดียวกันผู้นำคนใหม่ของ GE ก็มีบุคลิกภาพที่แตกต่างจากWelch ในแง่ของความนุ่มนวลและเปิดเผย ซึ่งตรงข้ามกับ Welch ที่มีลักษณะมุ่งมั่นและก้าวร้าวกว่า Immelt อาจจะไม่ได้มีบุคลิกภาพที่โดดเด่นเหมือน Welch แต่ Immelt เองเป็นผู้ที่มีความมั่นใจ เป็นผู้ที่รอบคอบ และในขณะเดียวกันก็เป็นคนถ่อมตัว ซึ่งน่าจะเป็นบุคลิกที่เหมาะต่อสถานการณ์ในปัจจุบัน 

ในสัปดาห์หน้าเราจะมาติดตามกันต่อนะครับว่าอะไรอีกบ้างคือสิ่งที่ Immelt ต้องทำเพื่อทำให้สถานการณ์ของ GE ดีขึ้น ในขณะเดียวกันเราก็อาจจะเห็นอีกมุมหนึ่งของ Jack Welch ที่เราไม่เคยคิดมาก่อนก็ได้