ปัญหาของคนฉลาด

14 January  2018

ในสังคมประเทศไทยมีคนที่ฉลาดอยู่มากมาย คนฉลาดเหล่านี้บางท่านก็ประสบความสำเร็จสมกับความฉลาดที่เป็นทุนที่ติดตัวมา ขณะเดียวกันเราก็เห็นคนฉลาดจำนวนไม่น้อยที่ไม่ประสบความสำเร็จเท่าที่ควรหรือ บางคนที่เคยประสบความสำเร็จมาก่อนก็ล้มเหลว คนที่ฉลาดนั้นมักจะมีคุณสมบัติทางสติปัญญาที่ดีและโดดเด่นกว่าผู้อื่นอย่างชัดเจน แต่ขณะเดียวกันคุณสมบัติดังกล่าวก็อาจจะทำให้คนๆ นั้นประสบกับปัญหาหลายๆ ประการที่ตัวเองไม่รู้ตัวได้ 

คนฉลาดมักจะรู้ตัวเองดีกว่ามีสติปัญญาที่ดีกว่าปกติไม่ว่าจะมาจากผลการเรียนหรือเหตุการณ์รอบๆตัวที่เกิดขึ้นคนฉลาดมักจะชอบใช้สติปัญญาของตัวเองในการคิดวิเคราะห์เรื่องราวต่างๆอยู่ตลอดเวลาแต่ในหลายๆสถานการณ์การคิดมากเกินไปนั้นก็มักจะนำไปสู่ปัญหาที่พบได้บ่อยๆนั้นคือการคิดและวิเคราะห์ที่มากจนเกินไปแบบที่ฝรั่งชอบเรียกว่า paralysis by analysis ซึ่งการคิดและวิเคราะห์ที่มากนั้นในสถานการณ์ที่มีความสลับซับซ้อนก็เป็นสิ่งที่เหมาะสมแต่ในบางสถานการณ์ที่ไม่ซับซ้อนและต้องการความเร็วการคิดและวิเคราะห์ที่มากเกินก็อาจจะเป็นข้อเสียได้

นอกจากนี้การที่คนฉลาดชอบคิดและวิเคราะห์นั้นก็มักจะทำให้คนเหล่านี้พยายามผูกเรื่องราวหรือตั้งสมมติฐานต่างๆขึ้นมาจากข้อมูลที่มีอยู่เนื่องจากคนเหล่านี้จะพยายามที่มองความสัมพันธ์ระหว่างเรื่องราวต่างๆอยู่แล้วสุดท้ายก็มักจะนำไปสู่การสร้างเรื่องราวต่างๆหรือที่ชาวบ้านเรียกว่า “มโน” ขึ้นมาซึ่งก็มีทั้งถูกต้องบ้างหรือไม่ถูกต้องบ้าง

ปัญหาอีกประการหนึ่งของคนฉลาดคือเรื่องการสื่อสารเนื่องจากตนเองฉลาดคิดได้เร็วคิดได้ละเอียดกว่าผู้อื่นดังนั้นเมื่อต้องการสื่อสารอะไรก็แล้วแต่ก็มักจะสื่อสารภายใต้ข้อสมมติฐานว่าคนอื่นจะมีพื้นฐานหรือระดับความสามารถในการคิดเท่าเทียมกับตนเองดังนั้นจึงไม่น่าแปลกใจว่าทำไมหลายๆครั้งเราถึงมักจะฟังพวกคนที่ฉลาดคุยไม่รู้เรื่องซึ่งไม่ได้เกิดจากระดับสติปัญญาที่แตกต่างกันแต่เนื่องจากคนฉลาดมักจะสื่อสารโดยคิดว่าผู้อื่นคิดเหมือนตนเอง

ผู้ที่ฉลาดและประสบความสำเร็จด้วยนั้นจะบ่มเพาะนิสัยอย่างหนึ่งขึ้นมานั้นคือความมั่นใจในตัวเองเนื่องจากรู้ว่าตัวเองมีสติปัญญาที่ดีขนาดเดียวกันประสบการณ์ก็พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่าสติปัญญาที่ดีนั้นทำให้ตนเองประสบความสำเร็จดังนั้นจึงทำให้คนเหล่านี้มีความเชื่อมั่นและมั่นใจในตนเองในระดับที่สูงซึ่งความมั่นใจเป็นสิ่งที่ดีแต่มักจะมีปัญหาเกิดขึ้นคือความมั่นใจเหล่านี้ทำให้คนฉลาดที่ประสบความสำเร็จไม่ค่อยเปิดใจรับฟังผู้อื่น (โดยเฉพาะคนที่ตนเองมองว่าไม่ฉลาดหรือไม่เก่งเท่า)

นอกจากนี้ความมั่นใจในตนเองที่สูงเกินไปอาจจะส่งผลเสียต่อคนฉลาดเหล่านี้โดยเฉพาะอย่างยิ่งถ้าความเชื่อมั่นนั้นถูกต่อเติมไปสู่ระดับของความยึดมั่นถือมั่นที่นอกจากจะไม่รับฟังผู้อื่นแล้วยังคิดว่าตนเองถูกเสมอไปและยิ่งถ้าไปผูกกับการคิดมากและชอบตั้งสมมติฐาน (หรือมโน) แล้วความฉลาดและความสำเร็จที่เกิดขึ้นแทนที่จะเป็นข้อดีก็อาจจะส่งผลเสียต่อบุคคลผู้นั้น

ใช่ว่าคนฉลาดทุกคนจะประสบกับปัญหาตามที่เขียนมาข้างต้นเสียหมดผมได้มีโอกาสพบพูดคุยและทำงานร่วมกับผู้ที่ฉลาดคิดเก่งคิดไวจำนวนมากที่ไม่ได้ประสบกับปัญหาข้างต้นซึ่งจากที่สังเกตพบว่าคุณสมบัติสำคัญของคนฉลาดท่ีประสบความสำเร็จและไม่ได้มีปัญหานั้นคือความถ่อมตัวซึ่งความถ่อมตัวนี้จะทำให้คนฉลาดจำนวนมากพร้อมที่จะรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่นความถ่อมตัวช่วยทำให้คนฉลาดไม่ได้คิดว่าตัวเองรู้ไปหมดทุกเรื่องหรือสามารถที่จะคิดแก้ปัญหาได้ทุกเรื่องทำให้คนฉลาดที่ถ่อมตัวนั้นไม่ไปคิดหรือวิเคราะห์หรือมโนกับสถานการณ์ต่างๆจนมากเกินไปและคนฉลาดที่ถ่อมตัวนั้นจะเป็นผู้ที่มีความมั่นใจในตนเองแต่เป็นความมั่นใจที่อยู่ในระดับที่พอดีไม่ได้ก้าวไปสู่ขั้นของความยึดมั่นถือมั่น 

ลองสังเกตคนทำงานรอบๆตัวท่านดูนะครับจะพบคนฉลาดมากมายเขาเหล่านั้นเป็นคนฉลาดแบบไหน?

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s